የግብር ማስያ: የካፒታል ሀብት ማስተላለፍ ግብር ለ218 አገሮች

የካፒታል ሀብት ማስተላለፍ ግብር ሀብትን ከገዙበት ዋጋ በላይ ሲሸጡ በሚያገኙት ትርፍ ላይ የሚጣል ግብር ነው። በአክሲዮን፣ በፈንድ፣ በንብረት፣ በክሪፕቶ እና በሌሎች ኢንቨስትመንቶች ላይ ይተገበራል። አንዳንድ አገሮች የተለየ የካፒታል ሀብት ማስተላለፍ ግብር ይጥላሉ፤ ሌሎቹ ጥቅሙን ከገቢዎ ጋር ደምረው በተለመደው መጣኔዎ ግብር ይጥሉበታል።

ሀብቱ የተላለፈበትን ዋጋ ይውሰዱ፣ ለሀብቱ የተደረገውን ወጪ (የግዢ ዋጋ እና የግዢና የሽያጭ ወጪዎች) ይቀንሱ፣ ውጤቱ ጥቅምዎ ነው። የአገርዎ ደንቦች ከዚያ የጥቅሙ ምን ያህል ግብር እንደሚጣልበትና በምን መጣኔ እንደሆነ ይወስናሉ፦ የይዞታ ጊዜ ቅናሾች፣ ዓመታዊ ተቀናሾች፣ የሚሸጋገሩ ኪሳራዎች እና ነፃ መብቶች መጣኔው ከመተግበሩ በፊት ይወጣሉ።

እዚህ ካሉት 218 አገሮች ውስጥ 53 በግለሰቦች ላይ የካፒታል ሀብት ማስተላለፍ ግብር አይጥሉም፣ ሆንግ ኮንግ ልዩ የአስተዳደር ክልል ቻይና፣ ሊቢያ፣ ማርሻል ደሴቶች፣ ማካኦ ልዩ የአስተዳደር ክልል ቻይና፣ ማይክሮኔዢያ፣ ሞሪሸስ፣ ሞናኮ እና ሞንትሴራት ጨምሮ። አብዛኞቹ ንብረት እጅ ሲለወጥ የቴምብር ቀረጥ ወይም የዝውውር ግብር ይጥላሉ።

ከአንድ ዓመት በላይ በተያዘ በገበያ ላይ በሚገኝ አክሲዮን ላይ ለከፍተኛ ገቢ ያለው ሰው ኩባ ከፍተኛውን ግብር በ50% ይጥላል፤ ከዚያ አውስትራልያ በ47% እና ዴንማርክ በ42% ይከተላሉ። እነዚህ መጣኔዎች በጥቅሙ ላይ የሚጣሉ አገር አቀፍ ተጨማሪ ግብሮችንና ቀረጦችን ያካትታሉ።

ብዙ አገሮች ለአጭር ጊዜ የተያዘ ሀብትን በከፍተኛ መጣኔ ግብር ይጥላሉ። በዩናይትድ ስቴትስ ለአንድ ዓመት ወይም ከዚያ ባነሰ ጊዜ በተያዙ ሀብቶች ላይ ያለ ጥቅም እንደ ተራ ገቢ ግብር ይጣልበታል፤ ረዘም ላለ ጊዜ ለተያዙ ደግሞ 0%፣ 15% ወይም 20% መጣኔዎች ይተገበራሉ። አውስትራሊያ ከ12 ወራት በላይ በተያዘ ሀብት ላይ ያለውን ጥቅም ግማሽ ታደርጋለች፣ የስሎቬንያ የአክሲዮን መጣኔም 15 ዓመታት ካለፉ በኋላ ከ25% ወደ ምንም ይወርዳል።

በአብዛኞቹ አገሮች አዎ፦ ክሪፕቶ እንደ ሀብት ይቆጠራል፣ ሽያጩም ሆነ መለወጡ ግብር የሚከፈልበት ሀብት ማስተላለፍ ነው። ደንቦቹ በስፋት ይለያያሉ። ጀርመን ከአንድ ዓመት በላይ የተያዘ ክሪፕቶን ነፃ ታደርጋለች፣ ፖርቱጋል ከ365 ቀናት በታች የተያዘ ክሪፕቶን በ28% ግብር ትጥላለች፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ደግሞ በክሪፕቶም ሆነ በሌላ የግለሰብ ጥቅም ላይ ግብር አትጥልም።

በዋና መኖሪያ ቤትዎ ላይ አብዛኛውን ጊዜ አይከፍሉም። የዩናይትድ ኪንግደም የግል መኖሪያ እፎይታ፣ የአውስትራሊያ የዋና መኖሪያ ነፃ መብት እና እስከ US$250,000 (ለባልና ሚስት US$500,000) የሚደርሰው የአሜሪካ ነፃ መብት አብዛኛውን ወይም ሙሉውን ጥቅም ያስወጣሉ። ሁለተኛ ቤቶች እና የኪራይ ንብረቶች ጥቅም ግብር በሚጥሉ አብዛኞቹ አገሮች ግብር ይጣልባቸዋል።

አዎ፣ በአብዛኞቹ አገሮች። ኪሳራ በዚያው ዓመት ከተገኘ ጥቅም ጋር ይቻቻላል፣ ብዙ አገሮችም ያልተቻቻለ ኪሳራን ያሸጋግራሉ፦ ዩናይትድ ኪንግደም ላልተወሰነ ጊዜ ትይዛለች፣ አውስትራሊያ ወደፊት ከሚገኝ የካፒታል ጥቅም ጋር ታቻችላለች፣ አሜሪካ ደግሞ በየዓመቱ እስከ US$3,000 የሚደርስ የተጣራ ኪሳራን ከሌላ ገቢ ለመቀነስ ትፈቅዳለች።

አብዛኛውን ጊዜ በሚሸጡበት ጊዜ ነዋሪ በሆኑበት አገር ነው፤ ንብረት ደግሞ በአጠቃላይ ባለበት አገርም ግብር ይጣልበታል። አንዳንድ አገሮች ሲወጡ ግብር ይጥላሉ፦ ካናዳ ከአገር በሚሰደዱበት ቀን አብዛኛውን ሀብትዎን እንደተሸጠ ቆጥራ ጥቅሙን በዚያ ጊዜ ግብር ትጥላለች።

ሁሉም 218 ማስያዎች ነፃ ናቸው። የሚሠሩት በአሳሽዎ ውስጥ ነው፣ ስለዚህ የሚያስገቧቸው አኃዞች ከመሣሪያዎ አይወጡም።